Hỏi đáp

Yêu cầu quan trọng nhất trong sản xuất rau hữu cơ là không sử dụng thuốc trừ sâu, phân bón hóa học. Vì vậy, việc phòng và ngăn ngừa sâu, các dịch hại bùng phát quan trọng hơn là để cho chúng phát triển rồi mới diệt trừ. Chúng tôi xin chia sẻ với bà con một số biện pháp phòng trừ hiệu quả:

* Kiểm tra cây trồng thường xuyên

Thường xuyên kiểm tra vườn cây và xung quanh vườn, khi phát hiện sâu và ổ trứng của sâu hại cần tiêu diệt ngay để tránh bùng phát mạnh.

* Tạo môi trường cho côn trùng có ích (thiên địch) phát triển

Có hơn 100 họ côn trùng (sâu hại) như nhện, rầy mềm, rệp… Những loài côn trùng này có thể làm thức ăn cho những loài côn trùng (thiên địch) có ích khác như các loài bọ rùa, kiến ba khoang, chuồn chuồn...

Tạo điều kiện cho các loài thiên địch này bằng cách trồng các loài hoa thiên nhiên như cỏ ba lá, cỏ linh lăng, hoa soi nhái… xung quanh vườn hay chỗ trống gần vườn rau để kích thích sự phát triển của côn trùng có ích đến tiêu diệt sâu hại.

* Che chắn theo hàng rau, hoặc làm nhà lưới, nhà màng

Dùng băng vải, nilon dựng thành khung hoặc chắn xung quanh vườn hoặc theo các hàng rau bảo vệ rau khỏi côn trùng tấn công. Kỹ thuật này có hiệu quả với một số bọ cánh cứng, và bọ xít hại dưa leo, rau ăn lá…

Biện pháp này thường áp dụng đối với một số loại rau dưa leo, hoặc các loại rau không cần cho thụ phấn. Kỹ thuật này cũng có tác dụng giảm sương giá và dịch hại khác tấn công (chuột, bọ, ốc…). Ngoài ra, nhà lưới, nhà màng còn có tác dụng kéo dài mùa vụ gieo trồng rau, bảo vệ rau khỏi các điều kiện môi trường bất lợi và ngăn chặn sâu bệnh và dịch hại tấn công.

* Bẫy cây trồng

Trồng một số cây rau không quan trọng gần vườn rau để nhử côn trùng tập trung vào nhằm giảm áp lực gây hại cho rau. Sau đó tiêu diệt những cây nhử này khi côn trùng tập trung mật độ cao, gây hại nhiều.

* Dùng giống kháng

Nếu người trồng rau có điều kiện, có thể áp dụng một số giống kháng côn trùng theo khuyến cáo.

* Điều chỉnh thời vụ gieo trồng

- Theo dõi thông tin nghiên cứu về tập tính một số loài côn trùng có mật độ cao vào thời điểm nhất định trong vụ trồng để bố trí thời vụ (ví dụ, bẫy đèn, thông tin trên truyền hình).

- Theo dõi dự báo sâu bệnh trên các thông tin công cộng để bố trí trồng lệch pha với thời điểm côn trùng bùng phát phá hại nặng.

* Trồng xen nhiều loài rau, luân canh khi cần

Trồng xen là trồng từ 2 đến nhiều loại rau trong một khu vực trong cùng thời vụ. Luân canh là trồng mỗi vụ một loại rau khác nhau trên cùng diện tích đất trồng nhằm ngăn côn trùng bùng phát mật số cao gây hại trên một loại rau.

* Vệ sinh đồng ruộng và giữ cho cây khỏe mạnh

- Cây khỏe không hấp dẫn côn trùng tấn công, nếu bị côn trùng tấn công thì khả năng phục hồi nhanh và sản phẩm tiêu thụ được trên thị trường.

- Vệ sinh đồng ruộng, dọn sạch cỏ dại, nơi chứa chấp dịch hại (côn trùng, chuột, ốc…) thường xuyên và sau khi thu hoạch không còn nơi trú ngụ của sâu hại, trứng và nhộng trong các tàn dư cây trồng.

- Cày xới đất sau thu hoạch ngay để phơi đất hoặc lợi dụng thiên địch (chim) diệt nhộng, trứng, mầm bệnh, ổ chuột, bọ, cắt dứt nguồn gây hại cho vụ tới.

* Áp dụng thuốc trừ sâu hữu cơ, sinh học

Một số loại thuốc trừ sâu có thể áp dụng sản xuất rau hữu cơ được các cơ quan chuyên môn công bố được phép sử dụng bao gồm Bt (Bacillus thuringiensis), thuốc trừ sâu cây cúc, thuốc trừ sâu rotenon, xà phòng trừ sâu, thuốc từ gốc cây Neem, các loại dầu thực vật .v.v…Khi sử dụng, cần phải đọc kỹ hướng dẫn và tham khảo ý kiến cán bộ chuyên môn, kỹ thuật trước khi sử dụng cho rau hữu cơ.

Thuốc BVTV là các loại hóa chất được sử dụng một cách có chiến thuật trên cây trồng hữu cơ và thông thường nhằm bảo vệ chúng khỏi côn trùng, động vật gặm nhấm, cỏ dại và sự phát triển của các loại nấm. Việc sử dụng thuốc trừ sâu phải được cung cấp tư liệu bởi người nông dân và được quy định bởi một số cơ quan quản lý trên toàn thế giới.Thông qua bảo vệ cây trồng khỏi sâu hại và cỏ dại, thuốc BVTV giúp người nông dân sản xuất ra hoa quả và rau củ với chất lượng cao nhanh hơn và năng suất hơn. Thuốc BVTV cũng giúp tăng tuổi thọ của một số loại cây trồng thông qua ngăn ngừa sự phát triển của nấm mốc gây hại. Điều này giúp giảm giá thành đồng thời tăng độ an toàn của các loại rau củ quả.

Chợ Mới và thành phố Bắc Kạn. Chú ý phòng trừ sâu đo đối với rừng quế mới trồng, cây còn nhỏ. Khi mật độ sâu cao, sử dụng một trong các loại thuốc để phun trừ như: Patox 95SP, Decis 250WG, Gà nòi 95SP, chế phẩm Bacillus thuringiensis...

+ Bệnh phấn trắng, bệnh gỉ sắt: Phát sinh và gây hại giai đoạn cây ra lộc, lá còn non, trong điều kiện thời tiết âm u, độ ẩm cao. Cần chủ động phun phòng trừ bằng một trong các loại thuốc như: Anvil 5SC, Daconil 75WP, Booc-đô...

- Cây hồi: Chú ý phòng trừ bệnh thán thư, vệ sinh rừng hồi đang bị bệnh gây hại, tiêu hủy những cành lá bị bệnh rụng xuống để hạn chế bệnh lây lan ra diện rộng. Sử dụng một trong các loại thuốc sau: Revus Opti 440SC, Cabrio Top 600WG, Daconil 75WP, Ridomil Gold 68WG, Score 250EC..., bệnh hại nặng phải phun lặp lại từ 2-3 lần, mỗi lần cách nhau 7-10 ngày.

- Châu chấu tre lưng vàng hại rừng vầu: Dự báo châu chấu nở từ đầu tháng 4, cần chủ động điều tra, xác định ổ châu chấu mới nở, còn co cụm, để phòng trừ sớm. Khu vực có nguy cơ cao như huyện Ngân Sơn (các thôn Slamcooc, Khuổi Bin xã Thượng Quan; xã Thuần Mang; Bằng Vân); huyện Na Rì (các xã Văn Vũ, Kim Lư, Cường Lợi, Kim Hỷ, Cư Lễ). Sử dụng một trong các loại thuốc như: Neretox 95SP, Lufen extra 100EC, Anvado 100WP…, khuyến khích sử dụng chế phẩm nấm xanh Metazhiumanisopliae để phòng trừ.

* Ngoài ra, chú ý phòng trừ các loại sâu bệnh hại khác như: Bệnh chết héo, mọt hại cây keo; sâu xanh hại cây bồ đề…

3. Hướng dẫn nông dân sử dụng thuốc bảo vệ thực vật theo nguyên tắc “4 đúng”, trang bị đầy đủ bảo hộ lao động khi tiếp xúc với thuốc; thu gom và xử lý bao gói thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng an toan, đúng quy định.

4. Phối hợp với các cơ quan truyền thông, thông tin kịp thời về tình hình sinh vật gây hại cây trồng và các đối tượng sinh vật gây hại chính tại các khu vực cụ thể để nông dân biết và chủ động các biện pháp phòng trừ kịp thời, hiệu quả.

5. Tăng cường thanh tra, kiểm tra hoạt động kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật ở địa phương, phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

6. Thực hiện nghiêm túc chế độ báo cáo định kỳ, báo cáo đột xuất tình hình sinh vật gây hại, kết quả công tác phòng trừ và đánh giá thiệt hại (nếu có) về Chi cục Trồng trọt, BVTV và Quản lý chất lượng để phối hợp xử lý.